(public)space is an 9 week course of the Master Communicatie & MultimediaDesign at the Media & Design Academie (KHLim).
Teachers: Liesbeth Huybrechts, Lieven Menschaert, Thomas Laureyssens, Bart Geerts

DOELSTELLING
Deze module is een verdieping van je kennis en begrip van mediakunsten enerzijds en de relaties tussen kunst, technologie, maatschappij en wetenschap anderzijds. Door tijdelijk een vrije experimenteerruimte te creëren, geven we je de kans om een persoonlijk project te realiseren en een aantal verschillende technologische “tools” te verkennen. Deze module wil een verbreding zijn van je denk- en werkkader in het realiseren van mediaprojecten in de breedste betekenis van het woord.

INHOUD
Ubiquitous en pervasive computing zijn termen die vandaag niet meer zozeer toekomstvisies verwoorden, maar eerder een beschrijving zijn van onze huidige gemediatiseerde maatschappij. Ook in onze dagelijkse bezigheden worden we meer en meer door technologie omringd, hoewel we ons daar niet altijd bewust van zijn. Technologie is overal, maar wordt meer en meer onzichtbaar gemaakt. Onder andere daardoor is het onderscheid tussen de fysieke realiteit en een virtuele realiteit steeds moeilijker te maken. Mobiele telefoons met ingebouwde GPS ontvangers maken dat je steeds en overal je coördinaten kan opvragen en die kan linken met data van het internet. Op die manier plaats je niet zozeer een virtuele laag op de realiteit, maar beweeg je je in een hybride wereld die intrinsiek gelaagd is. Die gelaagdheid heeft ook sociale consequenties. Fysiek contact is niet langer een voorwaarde om met mensen te praten, te discussiëren of samen plannen uit te werken. Samenwerkingscollectieven hebben dankzij het internet een snel en efficiënt communciatieplatform ter beschikking dat hen in staat stelt om mensen van over heel de wereld bij de ontwikkeling van hun ideeën of visies te betrekken. Die samenwerkingen hoeven niet altijd wereldwijd te zijn. Ook op lokaal vlak zijn initiatieven mogelijk om de participatiegraad in allerhande projecten te verhogen. De snelle opgang van de open source filosofie maakt dat de drempel om zelf projecten op stapel te zetten, of om mee te stappen in een bestaand project, er laag is geworden. Die projecten hebben een erg breed kader gaande van online gemeenschappen, over kennisdatabanken tot open productiemodellen. (public) space beweegt zich in het raakvlak van al die veranderende mogelijkheden. Tijdens de module zal ingezoomd worden op de mogelijkheden van netwerken en datavisualisatie en zal bekeken worden hoe het veld van de mediakunsten zich verhoudt ten opzichte van onze hedendaagse maatschappelijke context. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om een grote groep gebruikers te laten participeren in allerhande projecten en wat de impact daarvan kan zijn. De module wil niet enkel een theoretisch kader aanbieden. Van de studenten wordt verwacht dat ze zelf een project uitwerken voor de vormgeving van de stationsbuurt in Hasselt. Om tot een project te komen worden een aantal technologische en praktische hulpmiddelen aangereikt.
* Pure Data is een open source grafische programmeertaal. Het kan gebruikt worden voor de ontwikkeling van interactieve multimediaprojecten en kan rekenen op een grote, actieve gebruikersgemeenschap.
* RFID biedt de mogelijkheid om via radiogolven informatie door te geven. Het maakt dat objecten gemakkelijk te identificeren en te traceren zijn.
* Sensoren bestaan er in alle maten en gewichten en kunnen allerlei soorten data doorsturen die daarna verder bewerkt kunnen worden.
* Paper prototyping is een erg snelle en low-budget manier om je eerste ideeën en concepten te visualiseren en verder uit te werken.

PROJECT
Media en technologie beperken zich niet tot je computerkast of je tv. Technologie en media situeren zich overal in onze dagelijkse omgeving. In de computeromgeving is er al heel wat nagedacht over hoe software open ontwikkeld en gedeeld kan worden. Dit met als doel met een bredere gemeenschap kennis op te bouwen. Z33 werkt het komende jaar samen met Thomas Lommée rond het onderwerp van de open source architectuur. Gezien wij met de afdeling Communicatie- en MultimediaDesign graag meedenken over hoe onze hardware en onze fysieke omgeving meer open kan ontwikkeld en ontworpen kan worden, willen wij het project van Thomas Lommée als vertrekpunt nemen van ruimtelijke exploraties in de stationsbuurt van Hasselt. Lommée stelt de vraag: Can we design our hardware like how we design our software? Van de studenten wordt verwacht dat ze een individueel project ontwikkelen dat een alternatieve invulling/bestemming geeft aan de stationsbuurt in Hasselt. Belangrijk is daarbij dat er geprobeerd wordt in te spelen op de specifieke situatie en locatie en dat er zoveel mogelijk ruimte gelaten wordt voor participatie en interactie. De student is vrij een specifieke invulling te geven aan het project vertrekkende van zijn eigen interesses en/of onderzoekstraject. De bedoeling is dat de aangereikte technologieën en het lesmateriaal zoveel mogelijk geïntegreerd worden in het geheel. De student zal starten met een grondige analyse van de stationsbuurt. Op basis daarvan zal hij een eerste conceptnota opstellen die de richting aangeeft waar hij met het project naartoe wil. Die conceptnota wordt dan verder uitgewerkt met (foto)mappings, video-opnames, interviews, registratie met sensoren, etc en vervolgens in een eerste prototype gegoten. Er is tijdens de lessen voldoende ruimte voorzien voor feedback op de voortgang van het hele ontwikkelproces. Belangrijk is dat de student vanaf dag 1 begint te werken aan het project en de vooropgestelde deadlines respecteert.

GASTSPREKERS
C-md nodigt in het kader van dit project een aantal mensen uit die ook - hoewel op heel andere manieren - nauw betrokken zijn op het begrip van open source architectuur.
Peter Westenberg ondernam in het verleden al wandelingen door de stad (Routes and Routines, Z33, tentoonstelling Place@Space). Hier onderzocht hij hoe publiek en open de technologische netwerken zijn in de stad. Door middel van 'slimme' schoenen scant hij de aanwezige netwerken en breekt hij er op in. Voor de module (public) space werkt hij een nieuw workshopmodel rond het onderwerp uit.
Mark Vandevijver is binnen de stad Hasselt verantwoordelijk voor de projectzone rond het station. Hij geeft toelichting bij de renovatieplannen voor de stationsomgeving in Hasselt.
Angelo Vermeulen (beeldend kunstenaar, bioloog en game expert) en Antoon Van den Braembussche (kunstfilosoof en dichter). Tijdens een avondsessie stellen zij het boek Baudelaire in Cyberspace voor. Waar horrorfilms als Hostel (2006) en internetsites als Rotten.com inspelen op onze diepste sadistische verlangens en emoties, daar kunnen diezelfde media ons juist een gevoel van vrijheid en magie geven. Zo is in de wereld van computer games de verbeelding aan de macht, is op YouTube en MySpace alle ruimte voor persoonlijke expressie, en kan men met de iPod op zak verdwalen in stedelijk escapisme. Volgens Antoon Van den Braembussche en Angelo Vermeulen is deze tweeslachtigheid exemplarisch voor onze hedendaagse digitale (web)cultuur, die zij in hun boek 'Baudelaire in Cyberspace' (ASP/VUBPRESS, oktober 2008) als subliem bestempelen, als een cultuur die zowel angstaanjagend kan zijn als betovering in ons op kan wekken. Het boek bestaat uit tien dialogen waarin zij deze sublieme aard van de digitale (web)cultuur verkennen en daarbij telkens vertrekken vanuit een concreet thema zoals geweld in media, kunst en engagement, de filosofie van computer games en de opmars van de Big Brother-maatschappij. Tijdens deze avond presenteren zij via een geanimeerde duo-presentatie grondbegrippen die aan het boek ten grondslag liggen zoals hypertekst, hypermedialiteit en de malaise in de kunst. Zeer nadrukkelijk komt hierbij het denken als een vorm van flaneren voor het voetlicht, dit alles geïllustreerd aan de hand van beklijvend beeldmateriaal. Na afloop is er gelegenheid tot vragen stellen.
Thomas Lommée werkt samen met Z33 rond het ‘OpenStructures’ project. Dat project wil een fysieke 'open source code' ontwikkelen in de vorm van een dimensioneel kader waarbinnen de meest diverse personen de meest diverse bouwblokken kunnen ontwerpen, construeren en verhandelen. Zijn project wil een soort van collectieve LEGO initieëren, een systeem dat iedereen, van de grootste multinational tot de kleinste ambachtsman, uitnodigt om modulaire componenten te genereren.Door individuele componenten te combineren ontstaan er structuren die na verloop van tijd kunnen aangevuld worden met nieuwe componenten en waarvan de gebruikte componenten kunnen vervangen worden door andere (het te vervangen component kan dan, op zijn beurt, doorverkocht worden aan een derde gebruiker). Dit model zal resulteren in een open modulair systeem dat een oneindige variatie aan dynamische 'lappendeken structuren' zal genereren. Modulaire structuren die diversiteit, flexibiliteit en verschaalbaarheid zullen propageren omwille van de onderlinge uitwisselbaarheid van hun individuele componenten. Hierbij zal de website aangewend worden als de centrale draaischijf van het project. Ze zal zich ontpoppen als de digitale marktplaats van het geheel, de plek waar alle open modulaire componenten geupload, becommentarieerd en verhandeld kunnen worden. De website zal de gebruiker in staat stellen om: - te participeren in een overkoepelend onderzoek naar modulaire systemen - zelf open modulaire componenten te genereren en te verhandelen - te browsen doorheen de componenten- en structuurcollecties

EVALUATIE
Het eindcijfer van deze module is als volgt samengesteld: 40% theoretisch examen (schriftelijk examen met open vragen over de aangereikte theorie en literatuur) 40% project (eindbeoordeling op technisch en conceptueel gebied, mate van uitwerking van je project, presentatie van je project) 20% proces (procesevaluatie doorheen de module (tussentijdse presentaties, uitwerking tussentijdse opdrachten, deelname aan discussie en debat)

ONDERWIJSVORM
* theoretische lessen
* praktijkworkshops
* lezingen en presentaties
* discussies

WERKMATERIAAL
* Pure Data
* sensoren
* RFIDtags
* camera
* laptop
* papier
* karton
* bricoleermateriaal
* ...

LITERATUUR
* Abrams, Janet e.a. Else/where: Mapping New Cartographies of Networks and Territories. Univ of Minnesota Pr, 2006. (ISBN 0972969624)
* Brouwer, Joke e.a. ARt & D: Research and Development in Art. V_2, 2005. (ISBN 90-5662-389-3) * Bullivant, Lucy. 4dspace: Interactive Architecture. Wiley-Academy, 2005. (ISBN 9780470090923)
* Huybrechts, Liesbeth (red.) Cross-over: Kunst, media en technologie in Vlaanderen. Lannoo, 2008. (ISBN 978-90-209-7850-6).
* Rush, Micheal. New Media in Art. Thames & Hudson, 2005. (ISBN 978-0-500-20378-1).